Bakıda mənzil alarkən nələrə diqqət etməli?

Bakıda mənzil almaq həm şəxsi yaşayış şəraitini yaxşılaşdırmaq, həm də gələcəyə hesablanmış investisiya etmək baxımından mühüm qərarlardan biridir. Paytaxtın daşınmaz əmlak bazarında müxtəlif qiymət aralıqlarında yeni tikili, köhnə tikili, təmirli və təmirsiz mənzillər təklif olunur. Lakin geniş seçim imkanları alıcılar üçün müəyyən çətinliklər də yaradır.

Mənzilin yerləşdiyi ərazi, binanın tikinti keyfiyyəti, sənədlərin hüquqi vəziyyəti, nəqliyyat infrastrukturu və əlavə xərclər düzgün qiymətləndirilmədikdə, sərfəli görünən alış sonradan ciddi problemlərə səbəb ola bilər.

BəsBakıda mənzil alarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?Hansı sənədlər yoxlanılmalıdır? Yeni tikili, yoxsa köhnə tikili mənzil almaq daha məqsədəuyğundur? Bu məqalədə mənzil seçimi zamanı nəzərə alınmalı əsas məqamları ətraflı izah edirik.

1. Mənzil almaq üçün büdcənizi əvvəlcədən müəyyənləşdirin

Mənzil axtarışına başlamazdan əvvəl atılmalı ən vacib addım maliyyə imkanlarının düzgün hesablanmasıdır. Bir çox alıcı yalnız elanda göstərilən satış qiymətinə diqqət yetirir. Halbuki mənzil almaq üçün tələb olunan ümumi məbləğ satış qiymətindən daha yüksək ola bilər.

Mənzil alarkən qarşılaşa biləcəyiniz əlavə xərclər:

• Notariat və dövlət qeydiyyatı ilə bağlı ödənişlər;
• Daşınmaz əmlakın qiymətləndirilməsi xərcləri;
• İpoteka krediti rəsmiləşdirildikdə bank və sığorta xərcləri;
• Vasitəçi xidmətindən istifadə edildikdə komissiya haqqı;
• Təmir və yenidənqurma xərcləri;
• Mebel və məişət texnikasının alınması;
• Köçmə, kommunal xidmətlərə qoşulma və digər xərclər.

Məsələn, 150.000 AZN dəyərində mənzil almağı planlaşdırırsınızsa, bütün vəsaiti yalnız satış qiymətinə yönəltmək düzgün yanaşma deyil. Mənzilin təmir vəziyyətindən və rəsmiləşdirmə şərtlərindən asılı olaraq əlavə büdcəyə ehtiyac yarana bilər.

Tövsiyə:Mənzil üçün ayırdığınız vəsaitlə yanaşı, gözlənilməz xərcləri qarşılamaq məqsədilə ehtiyat büdcə də saxlayın.

2. Bakıda mənzil almaq üçün düzgün ərazi seçin

Mənzilin yerləşdiyi ərazi həm gündəlik yaşayış rahatlığına, həm də gələcək satış və kirayə imkanlarına birbaşa təsir göstərir.

Bakı böyük şəhər olduğu üçün rayonlar və hətta eyni rayonun müxtəlif məhəllələri arasında infrastruktur, nəqliyyat və qiymət baxımından ciddi fərqlər mövcuddur.

Bakının mərkəzi rayonlarında mənzil almaq

Nəsimi, Səbail və Yasamal rayonlarının mərkəzə yaxın hissələri inkişaf etmiş infrastrukturu, iş yerlərinə və xidmət obyektlərinə əlçatanlığı ilə seçilir.

Bu ərazilərdə mənzil almağın əsas üstünlükləri:

• Metro və ictimai nəqliyyat imkanlarının geniş olması;
• Məktəb, universitet, xəstəxana və ticarət obyektlərinə yaxınlıq;
• Kirayə mənzillərə tələbatın mövcudluğu;
• Müxtəlif xidmət sahələrinə rahat çıxış.

Bununla yanaşı, bəzi küçələrdə nəqliyyat sıxlığı, parklanma çətinliyi və yüksək satış qiymətləri müşahidə oluna bilər.

Bakının digər yaşayış ərazilərində mənzil almaq

Xətai, Nərimanov, Nizami, Binəqədi, Sabunçu, Suraxanı və Xəzər rayonlarında da müxtəlif büdcələrə uyğun mənzil variantları tapmaq mümkündür.

Məsələn, Əhmədli və Həzi Aslanov əraziləri metroya yaxın yaşayış məhəllələri ilə, Yeni Yasamal və 8-ci mikrorayon isə geniş mənzil seçimi ilə diqqət çəkir.

Ərazi seçərkən yalnız rayonun adına deyil, binanın konkret yerləşməsinə baxmaq lazımdır. Eyni rayonda metroya yaxın mənzillə əsas nəqliyyat xətlərindən uzaqda yerləşən mənzilin gündəlik istifadə rahatlığı və bazar dəyəri fərqli ola bilər.

Ərazi seçərkən bu suallara cavab tapın

1. Ən yaxın metro stansiyası və ya avtobus dayanacağı nə qədər uzaqdadır?
2. İş yerinə gündəlik gedib-gəlmək nə qədər vaxt aparacaq?
3. Yaxınlıqda məktəb, bağça, market və tibb müəssisəsi varmı?
4. Ərazidə parklanma problemi mövcuddurmu?
5. Küçə və həyət axşam saatlarında kifayət qədər işıqlandırılırmı?
6. Yaxınlıqda səs-küy yaradan obyektlər fəaliyyət göstərirmi?
7. Ərazinin gələcək inkişaf imkanları necədir?

Vacib məsləhət:Mənzilə yalnız bir dəfə baxmaqla qərar verməyin. Ərazini həm gündüz, həm də axşam saatlarında ziyarət etmək nəqliyyat, səs-küy və parklanma vəziyyətini daha düzgün qiymətləndirməyə imkan verir.

3. Mənzilin çıxarışını (kupçasını) mütləq yoxlayın

Bakıda mənzil alarkən ən vacib məsələlərdən biri əmlakın hüquqi sənədlərinin düzgün olmasıdır.

Daşınmaz əmlakın dövlət reyestrindən çıxarış, gündəlik danışıqdakupça, mənzil üzərində qeydiyyata alınmış mülkiyyət hüququnu təsdiqləyən əsas sənəddir.

Çıxarışın mövcudluğu alqı-satqı prosesinin hüquqi baxımdan daha şəffaf aparılmasına imkan verir.

Kupçada hansı məlumatlara diqqət yetirilməlidir?

• Mənzilin dəqiq ünvanı;
• Mənzilin ümumi sahəsi;
• Əmlakın təyinatı;
• Mülkiyyətçinin şəxsiyyəti;
• Mülkiyyət hüququnun növü;
• Mənzilə aid digər qeydiyyat məlumatları.

Sənəddəki məlumatlarla faktiki vəziyyət arasında uyğunsuzluq olmamalıdır.

Məsələn, mənzil faktiki olaraq 95 kvadratmetr təqdim edilirsə, çıxarışda və texniki sənədlərdə göstərilən sahə ayrıca yoxlanılmalıdır.

Mənzil kupçasızdırsa, nə etmək lazımdır?

Bakıda, xüsusilə bəzi yeni tikili yaşayış komplekslərində çıxarışı hələ verilməmiş mənzillər də satışa çıxarılır.

Belə mənzillərin alınması mütləq şəkildə mümkün deyil demək düzgün olmaz. Lakin alıcı əlavə hüquqi risklərlə üzləşə bilər.

Bu halda aşağıdakı məsələləri dəqiqləşdirmək lazımdır:

• Binanın tikintisinə icazə verilibmi?
• Bina rəsmi şəkildə istismara qəbul olunubmu?
• Mənzili satan şəxs və ya şirkət hansı hüquqi sənədlərə malikdir?
• Mənzilin ödənişi tam həyata keçirilibmi?
• Mənzilin gələcəkdə dövlət qeydiyyatına alınmasına maneə varmı?
• Müqavilə hansı hüquqları və öhdəlikləri nəzərdə tutur?

MTK tərəfindən tikilmiş binalarda mənzilin dövlət qeydiyyatına alınması üçün binanın istismara qəbul vəziyyəti, kooperativin müvafiq qərarı və ödəniş sənədləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Tövsiyə:Çıxarışı olmayan mənzilə görə böyük məbləğdə ödəniş etməzdən əvvəl sənədləri müstəqil hüquqşünasla yoxlayın. Tikinti şirkətinin şifahi vədlərini hüquqi təminat kimi qəbul etməyin.

4. Mənzilin ipotekada, girovda və ya həbsdə olub-olmadığını araşdırın

Mənzilin çıxarışının olması bütün hüquqi risklərin aradan qalxması demək deyil.

Bəzi daşınmaz əmlaklar bankın ipotekasında ola, üzərində həbs və ya digər hüquqi məhdudiyyətlər mövcud ola bilər.

Alıcı aşağıdakıları yoxlamalıdır:

• Əmlakın ipoteka ilə yüklü olub-olmadığını;
• Mənzilə məhkəmə və ya digər səlahiyyətli orqan tərəfindən məhdudiyyət qoyulub-qoyulmadığını;
• Satıcının əmlakı satmaq səlahiyyətini;
• Birgə mülkiyyət və digər şəxslərin hüquqlarının mövcudluğunu;
• Satış üçün zəruri razılıqların olub-olmadığını.

Daşınmaz əmlakın hüquqi vəziyyətinə dair müvafiq məlumatlar dövlət reyestri və notariat prosedurları vasitəsilə yoxlanıla bilər.

Əgər mənzil ipoteka ilə yüklüdürsə, alqı-satqı prosesi bankın iştirakı və qanuni prosedurlar nəzərə alınmaqla təşkil edilməlidir.

Unutmayın:Satıcının təqdim etdiyi sənədin surəti ilə kifayətlənmək əvəzinə, aktual reyestr məlumatlarının yoxlanılmasını təmin etmək daha etibarlı yanaşmadır.